شجریان، مردی که با مهر آمد

710

محمدرضا شجریان از آن چهره‌های نام آشنای موسیقی ایران است که هر ایرانی بی‌شک او را می‌شناسد. هر که در ایران متولد شده باشد یا در دوره فعالیت او زیسته باشد گوشش به نوای آوازش نوازش داده شده است. او از معدود هنرمندانی است که اثرش خاص خواص نبوده و حظ هنرش شامل همگان شده و بر جان نشسته است. امروز روزی است که باید برای ورود این استاد خوشامد گفت؛ نه به خاک میهن بلکه پا گذاشتن به هستی و آن نقطه از کره خاکی که نمادی از سربلندی ملی ما شود. سخن گفتن از شجریان همزمان سهل است و سخت. گفتنی از او زیاد است و شنیدنی از او بسیار شنیده شده. امروز نخستین روز از پاییز، روز نخست مهر زادروز اوست.

بازتاب ۷۶ سالگی «سیاوش» در نشریات امروز

تولد محمدرضا شجریان امروز سوژه مهمی برای رسانه‌ها بود و روزنامه‌های امروز پنجشنبه نیز علاوه بر طرح مسائل روزمره با مطالب مختلفی به قلم شخصیتهای فرهنگی، هنری، سیاسی و… تولد این استاد برجسته موسیقی را گرامی داشتند. در این میان برخی از روزنامه‌ها هم برخلاف انتظار سخنی به میان نیاورند و اشاره‌ای به این موضوع نکردند.

عسل عباسیان چهار صفحه از روزنامه شرق را به صورت ویژه به استاد شجریان اختصاص داده است. او متنش را با ترانه «قدسیان می‌دمند نای تو را/ تا خدا بشنود نوای تو را/ آسمان پهن کرده گوش که باز/ بشنود بانگ ربنای تو را» از هوشنگ ابتهاج که در وصف شجریان سروده شده آغاز کرده است. عباسیان در متنش اشاره به ویژه نامه بودن این شماره از روزنامه شرق کرده و خطاب به شجریان نوشته: «این ویژه‌نامه که با آرزوی سلامتتان نگاشته شده، تحفه‌ای به شماست که آوای ایرانید.» او در بخش دیگری از متن نوشته: «اهمیت شما برای ما نه ‌فقط به سبب خاطره‌هایی که برایمان ساخته‌اید، که به‌خاطر همراهی‌هایتان با ما مردم است. از همین ‌روست که موجِ صدای شما جایی فراتر از امواج صوت و فروصوت و فراصوت ایستاده و گیرنده این موج دیگر نه گوشها، که جانهای مشتاق است.»

در همین روزنامه عباس عبدی شجریان را کسی می‌داند که پس از انقلاب نقش اول در تامین نیاز فرهنگی کسانی داشت که موسیقی پیش از انقلاب را قبول نداشتند ولی به صورت طبیعی به موسیقی علاقه‌مند بودند. در عین حال عبدی اهمیت اصلی محمدرضا شجریان را در نقش تاریخی و اجتماعی می‌داند: «اهمیت اصلی آقای شجریان در نقش تاریخی و اجتماعی است که او در روند گذار فرهنگی جامعه ایران در وجه موسیقی از سنت به تجدد ایفا کرده است. واقعیت این است که نگرش سنتی برخی از فقها در گذشته به گونه‌ای است که هرگونه موسیقی را حرام می دانستند و موارد استثنا هم مصداق «النادر کالمعدوم» بود.»

متن سعید حجاریان نیز با تیتر «آنچه خوبان همه دارند تو تنها داری» شروع می‌شود. او نوشته: «ایشان به چندین هنر آراسته‌اند از علم به شعر، بحور و الحان و عروض آن، تا پرده‌ها و مقامهای موسیقی تا تجوید و علم به قرائات که اینها شغل شاغل ایشان طی ۶۰ سال بوده است، اما علاوه بر آن دستی هم در ساختن ساز و تربیت گل و خطاطی و گهگاه سیاست هم داشته‌اند.»

هادی خانیکی نیز در متن خود با اشاره‌ای به ترانه «بخوان که از صدای تو سپیده سر برآورد وطن ز نو جوان شود، دمی دگر برآورد صدای توست جاده‌ای که می‌رود، که می‌رود به باغ اشتیاق ما و زان سحر برآورد» از شاعر آینه‌ها ـ محمدرضا شفیعی کدکنی ـ کرده و نوشته: «آواز او صدای هنرمندانه و ناگفتنی‌های مردمی است که هر جا خوانده، خواسته‌اند «مرغ سحر» بخواند و داغهای نهفته را تازه‌تر کند. دیدنی و شنیدنی آنکه شجریان هرگز این داغها و دردها را ندیده و نگفته نگذاشته است، اما بر آنها خاکستر یأس نپاشیده است. مرهم «امید» نهاده است و همین‌هاست که از او برای جامعه و نسل ما «سرمایه نمادین» ساخته است.»

روزنامه شرق

آیدین آغداشلو نوشته که هر هنرمند بزرگی همیشه در جایگاهی مشابه جایگاه امروز استاد محمدرضا شجریان قرار نمی‌گیرد، هر قدر هم خوب و توانا باشد. چون هنرمندهای اندکی این بخت را دارند که در مقطع تاریخی خاصی، حامل و حاوی روح ملی و آرزوهای ملتشان شوند و او به شایستگی شده است.

در این ویژه‌نامه حسین علیزاده، بیژن کامکار، ابراهیم اصغرزاده، نورالدین زرین‌کلک، نگار خارکن، علی نصیریان، رضا کیانیان، فاطمه معتمدآریا، حبیب رضایی، کمال تبریزی، پرویز پرستویی، مهدی هاشمی و دیگر چهره‌های هنری و سیاسی هم مطالبی نوشته‌اند.

روزنامه آفتاب یزد نیز در مطلبی با عنوان «شجریان، میراثی که قدرش را ندانستیم» دلیل محبوب دلها شدن شجریان را همراهی او با ملتش می‌داند. او را گلو و حنجره مردم سرزمینش ‌دانسته که هیچگاه خودش را از مردمانش جدا ندیده است. اهمیت شجریان ‌نه فقط به خاطر صدای بی‌تکرارش، بلکه به دلیل برخورداری همزمان از تواناییها و ویژگیهای منحصر بفردی است که وی را به چهره‌ای بی‌بدیل تبدیل می‌کند.

روزنامه ابتکار در گزارشی نوشته که تولد استاد شجریان همزمان با اعلام خبری بود مبنی بر این که آلبوم موسیقی طریق عشق که حاصل همکاری او و زنده یاد پرویز مشکاتیان است پس از ۲۸ سال تا چهار روز دیگر منتشر خواهد شد.
با این حال براساس گفته حسین نوش‌آبادی، سخنگوی وزارت ارشاد، محمدرضا شجریان همچنان مجوز برگزاری کنسرت در کشور را ندارد. به گفته آقای نوش آبادی، رفع مشکل کنسرت آقای شجریان از عهده وزارت ارشاد خارج است و دستگاه‌های دیگر باید نظر بدهند.

نظر شما چیست؟

Please enter your comment!
Please enter your name here